پیش نمایش

آلودگی منابع آبی نوار غزه

غزه در طول تاریخ برای دفعات بسیاری به خاطر منابع آبی‌اش مورد هجوم قرارگرفته است. از اسکندر مقدونی گرفته تا امپراطوری عثمانی و انگلیسی‌ها همه به منظور دست‌یابی به این منابع آبی وارد خاک غزه شده‌اند. اما امروزه شرایط این منابع آبی تغییرات زیادی به خود دیده است و بررسی‌های انجام شده حاکی از وجود مواد سمی در این منابع است. در ادامه این مطلب با سیارک همراه باشید تا اطلاعات دقیقتری در این خصوص دراختیار شما قرار دهیم.

در حقیقت درگیری طولانی مدت میان فلسطین و اسرائیل و بسته شدن مرزهای فلسطین توسط مصر و اسرائیل مسبب اصلی این شرایط است. مراکز مربوطه در فلسطین قادر به دفع فضولات و مواد سمی‌ای که در این منابع آبی هستند، نمی‌باشند و برای مدتی طولانی است که این بسته شدن مرزها سبب عدم دسترسی فلسطین به دنیای بیرون شده که راکد ماندن منابع آبی‌اش را به دنبال داشته است. اگر به طور دقیقتر بخواهیم علت این اتفاق را توضیح دهیم باید بگوییم که امکان دفع فاضلابهایی که در غزه روان هستند وجود ندارد و اینها به طور نامطبوعی به جریان اصلی آب شهر بازمی‌گردند. برای مثال زمانی که آب آلوده سرویس‌های بهداشتی مراکز عمومی مانند بیمارستان‌ها دفع می‌شود مستقیما به صحرای اطراف راه پیدا می‌کند و سپس به مرور به منبع اصلی آب شهر غزه برمی‌گردد. این آب آلوده با دیگر جریانهایی که از نقاط صنعتی (حاوی فلزهای سنگین) و مزارع موجود در شهر دفع می‌شوند، ترکیب شده و کمی از نمک آب اقیانوس را نیز به خود جذب می‌کند. درنهایت این آب آلوده توسط چاه‌ها و پمپهایی که به منظور بالا آوردن آب طراحی شده‌اند بازیابی شده، با اندک سهمیه آبی که از اسرائیل خریداری می‌شود ترکیب می‌شود و همین آب است که مردم غزه در نهایت برای نوشیدن و سایر مصارف استفاده می‌کنند. این آبی که مورد استفاده قرار می‌گیرد بسیار خطرناک است و حاوی مواد سمی است. سازمان سلامت جهانی استانداردری برای آب مصرفی توسط شهروندان نقاط مختلف جهان وضع کرده است و حدود نود درصد آب مصرفی در غزه به این استاندارد نمی‌رسد و از کلوراید و سایر املاح معدنی کافی برخوردار نیست.

این آب مصرفی اوضاع را برای مردم شهر بیش از همیشه وخیم کرده است و باکتری‌های بیماری زایی پدید آورده که کاملا در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها از خود مقاومت نشان داده و روز به روز توان پزشکان غزه در مهار و کنترل آن، کمتر از قبل می‌شود. یکی از دلایل اصلی قدرت این باکتری‌های تجویز مداوم آنتی‌بیوتیک توسط پزشکان منطقه است که به مرور از کارایی آنها کاسته می‌شود و باکتری‌ها قوی تر می‌شوند. البته چاره‌ای ندارند و نمی‌توان آنهارا مقصر دانست. درگیری چندین ساله میان فلسطین و اسرائیل که گویی پایانی برآن نیست، به تعداد مجروحان می‌افزاید و پزشکان برای معالجه و رسیدگی به اینها در شرایط کنونی شهر، چاره‌ای جز تجویز آنتی‌بیوتیک ندارند. بنابراین هرچه برتعداد مجروحان افزوده شود، امکان بهبود یافتن آنها کمتر می‌شود، چراکه این آنتی‌بیوتیکها دردی را دوا نمی‌کنند. حال به این مسائل نبود آب آشامیدنی با کیفیت را نیز اضافه کنید که سبب فراگیر شدن بیماری‌های مختلف واگیردار شده، حشرات و باکتری‌ها را قوی‌تر از قبل می‌کند و مجروحان دچار بیماری‌های مختلف شده و امکان بهبود یافتنشان کمتر می‌شود.

تمام این مشکلات سبب بروز پدیده‌ای می‌شود که میان محققان با نام «چرخه بیولوژیکی جنگ» شناخته می‌شود. آب آلوده شهر تنها قسمتی جزئی از این چرخه را متشکل می‌شود. این چرخه بیولوژیکی تمامی فرایندهایی که مواد زنده را به وجود آورده و امکانات زندگی آنهارا فراهم می‌کند در برمی‌گیرد. مسئله‌ای که درحال حاضر بسیار اهمیت پیدا کرده این است که دفع فضولات، فاضلاب‌های شهری و شرایط دائمی جنگی در شهر هرآنچیزی را که مردم به عنوان نیازهای اولیه خود برای زنده ماندن نیاز دارند، تحت تأثیر قرار داده است. آب مصرفی و آشامیدن آلوده شده است، همینطور هوای شهر و به این‌ها نفوذ مواد سمی به خاکهایی که برای کشاورزی در مزارع استفاده می‌شود را نیز اضافه کنید. در نتیجه تمام این آلودگی‌ها دامپروری نیز با مشکل مواجه شده است و محصولات دامی در معرض بیماری و مرگ قرار گرفته‌اند. در حقیقت اوضاع مردم شهر وخیم‌تر از آنی است که همه روزه در اخبار و روزنامه‌ها می‌بینیم. اگر کسی از حملات هوایی متعدد و شلیکهای تک‌تیراندازها جان سالم به در برد، تازه باید با بیماری‌های ناشی از این مواد سمی که در طی سالیان دراز آب، هوا و خاک شهر را تحت تأثیر خود قرار داده است، دست و پنجه نرم کند. تحقیقاتی که درکشورهای جنگ زده توسط متخصصان صورت گرفته نشان از این دارد که تنها غزه و مردمش با این مسائل سرو کار ندارند. عراق، سوریه و هرکشور دیگری که در شرایط جنگی به سر می‌برد و از لحاظ اقتصادی در تنگناست در معرض این آلودگی‌ها قرار می‌گیرد.

حال شاید به این بیندیشید که کار از کار گذشته است یا اینکه می‌توان در پی راهکاری عملی برای غلبه براین مسائل و تأمین نیازهای اولیه مردم غزه بود یا نه؟ درجواب به این سؤال باید گفت که در نزدیکی شهر دریاچه‌ای (با نام تیبریاس) وجود دارد که در صورت استفاده از آن می‌‌توان به این مهم دست یافت. تنها چندصد متر از مرزهای شهر دورتر می‌شویم و به مزارعی می‌رسیم که متعلق به اسرائیل هستند و با استفاده از آب این دریاچه محصولاتی را پرورش می‌دهند که در بازارهای مختلف اروپایی و سایر نقاط دنیا به فروش می‌رسانند. به خاطر طول بلند دریاچه (چیزی حدود دویست کیلومتر در امتداد شمال) و نیز ارتفاع بیش از اندازه کمش نسبت به سطح دریا (اختلافی دویست متری) پمپ کردن آب و بالا آوردن آن به منظور بهره‌برداری از آن کار بسیار دشواری است و به انرژی و امکانات زیادی نیاز دارد. ناگفته نماند که اسرائیل تنها دلیل عدم دسترسی مردم به آب این دریاچه نیست و دیرزمانی است که میان کشورهایی چون لبنان، سوریه، اردن و فلسطین درگیری‌های و مجادله‌هایی برسر حق استفاده از آب این دریاچه وجود دارد و هنوز نتوانسته‌اند به فهمی مشترک در این باره برسند که هرکشور به طور قانونی از کدام نقاط دریاچه امکان بهره‌برداری باید داشته باشد. بنابراین تمامی این مسائل امکان بهره‌برداری مردم غزه از آب این دریاچه را بیش از پیش در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد و باعث می‌شود که امید عملی کردن و پیاده‌سازی این نظریه بسیار کم باشد.

این درحالی‌است که منابع آبی اسرائیل با بهره‌برداری از دریاچه تیبریاس به قدری فزونی یافته که شهرداری‌های مختلف در کشور اسرائیل ورود جریان‌های آب را به شهر خود مسدود کرده‌اند و از آن جلوگیری می‌کنند. از این آب اضافی برای آبیاری محصولات مزارع اسرائیل استفاده می‌شود و قسمت اضافی این آب که مصرفی برای آن یافت نمی‌شود به خود دریاچه بازگردانده می‌شود؛ این فعالیتها سبب شکل‌گیری چرخه‌ای بسیار عجیب شده و بخشی از آب تیبریاس را هدر می‌دهد. این دریاچه به قدری منابع آبی اسرائیل را سرشار کرده که امروزه مهندسان این کشور بر این باورند که درحال حاضر در هیچ نقطه‌ای از کشورشان مردم با کمبود آب و منابع آبی مواجه نخواهند شد. درسوی دیگر اما شرایط برای مردم غزه اینگونه نیست و آنها با استفاده از روشهای غیربهداشتی تلاش می‌کنند آب مسموم خودرا کمی تصفیه کنند و از مواد سمی آن بکاهند. برای اینکار از جوشاندن آب در ظروفی استفاده می‌شود که خود حاوی میکروب هستند و فیلترهایی که به این منظور مورد استفاده قرار می‌دهند از کیفیت و کارایی کافی برخوردار نیستند. تیم‌های پزشکی مستقر در شهر تمام تلاش خودرا به کار می‌گیرند تا بیماران را بهبود بخشند اما تلاش‌های آنها نیز با توجه به آنچه در قسمتهای قبل دررابطه با عدم کارایی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها عنوان شد، در اکثر مواقع راه به جایی نمی‌برد و کسانی که مجروح می‌شوند و یا حتی کودکانی که بر اثر مصرف آب آلوده دچار بیماری می‌شوند، امید چندانی به بهبود نخواهند داشت و برای بهبود کامل بیماری به محیطی ایزوله‌تر و آب آشامیدنی با کیفیت‌تری نیاز خواهند داشت.

اقداماتی که درجهت رفع مشکلات مردم غزه توسط مسئولان مرتبط صورت گرفته در کوتاه مدت ممکن است تأثیراتی داشته باشد، اما باید راهکاری اساسی‌تر درنظر گرفته شده و اجرایی شود. آنها کنون به کارهایی چون افزایش تانکرهای حمل آب و آمبولانس متوسل شده‌اند که البته در شرایط این شهر جنگ‌زده ممکن است به نظر منطقی بیاید اما در نهایت تأثیری جز کم کردن فشار وارد بر مردم در کوتاه‌مدت نخواهد داشت و برای این مشکلات باید راهکارهایی اساسی‌تر برای آینده در نظرگرفته شود. شرایط کنونی و آلودگی، غزه و مردمش را با میکروب‌های بیماری‌زای بسیار قدرتمندتری که در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها مقاوم هستند، روبه‌رو خواهد کرد.

راهکاری که در بلندمدت می‌تواند نتیجه‌بخش باشد این است که پزشکان و پرستاران متخصص بیشتری آموزش ببینند تا ایده‌های درمانی بیشتری به جز استفاده از آنتی‌بیوتیک مطرح شود و نیز با رسیدگی به زیرساخت‌ها بر مشکلات ناشی از آلودگی آب و هوا و کمبود مراکز درمانی فائق آیند. کودکان غزه مهمترین سرمایه‌ای هستند که باید مورد توجه قرار گیرند. آنها هستند که نسل آینده را به وجود خواهند آورد و در اوضاع کنونی هیچ تضمینی برسلامت جسمی و روانی آنها نیست.

- نظرات

برای ارسال نظر، لطفا وارد حساب خود شوید یا ثبت نام نمایید.