هدف و نحوه ی عملکرد نظریه ی بازی

(سیارک) نظریه ی بازی یکی از نظریه های اقتصاد در شاخه ی ریاضی می باشد که موقعیت و وضعیت فرد تصمیم گیرنده و انتخاب کننده (به عنوان مثال حراج، مزایده، شطرنج و یا پوکر) بررسی و تجزیه و تحلیل می شود و حتی فراتر از اقتصاد هم پیش می رود. اهمیت نظریه ی بازی را می توان حتی در جایزه ی نوبل در سال 1994 هم مشاهده نمود که به بازی نظریه پردازانی چون John Forbes Nash، John Harsanyi و Reinhard Selten اعطا شد.
شرایط فرد انتخاب کننده معمولا طوری است که شامل شرکت کننده های دیگر گروه می شود. این شرکت کننده ها باید بین استراتژی های مختلف که هر کدام از آن ها بر روی سود و منفعت شان و همین طور نتیجه بازی شان تاثیر دارند، انتخاب نمایند. در اینجا، هدف اصلی، شکست شرکت کننده های دیگر گروه نمی باشد، بلکه رساندن نتیجه ی بازی به بالاترین حد مطلوبیت مورد انتظار می باشد. مبنای بازی لزوما این طور نیست که نتیجه ی مطلوب به دست آمده برای یک فرد، از ضرر و خسارت شرکت کننده های دیگر گروه تامین شود.

عملکرد بازی معمای زندانی‌ها

این نوع بازی ها نوع خاصی به شمار می روند و که منسوب به بازی مجموع-صفر می باشد. به معنای موقعیتی می باشد که در آن بدست آوردن یا از دست دادن امتیاز یک شرکت کننده در تعادل با از دست دادن یا بدست آوردن امتیاز برای شرکت کننده(ها) ی دیگر می باشد. اگر مجموع امتیازهای کسب شده ی نهایی همه ی شرکت کننده ها را محاسبه کنیم و مجموع امتیازهای از دست داده ی نهایی شرکت کننده ها را از آن کم کنیم نتیجه ی آن صفر خواهد شد. نظریه ی بازی به تجزیه و تحلیل تمام چارچوب های شرایط بازی بستگی دارد (تا جایی که شناخته شده هستند) و به تمامی استراتژی های ممکن توجه می کند، و آن دسته از استراتژی هایی که منافع یک فرد را به حد مطلوب می رساند را شناسایی می کند. یکی از نکات مهم و تعیین کننده ی نظریه ی بازی این است که فرد انتخاب کننده نباید فقط استراتژی های شخصی خودش را در نظر بگیرد. این فرد باید استراتژی های مطلوب شرکت کننده های دیگر را هم در نظر بگیرد؛ زیرا انتخابی که انجام می دهد بر روی نتیجه ای که متوجه خودش هست هم تاثیر می گذارد. بنابراین، می توان گفت در این نوع بازی، تاثیر متقابل از شرکت کننده ها وجود دارد. بهترین حالت این بازی، زمانی است که تعادل وجود داشته باشد؛ تقریبا می توان گفت استراتژی های مطلوب شرکت کننده ها با هم مطابق و هماهنگ هستند و در محیط مستقیم خودشان "ثابت" می باشد. قطعا، چنین چیزی در بازی مجموع-صفر قابل اجرا نمی باشد مثل بازی "سنگ، کاغذ، قیچی" که در آن هیچ مجموعه ای از استراتژی های مطلوب برای تمام شرکت کننده ها وجود ندارد.
در نظریه ی بازی کلاسیک، فرض بر این است که عملکرد تمامی شرکت کننده ها به صورت معقول و خودخواهانه باشد. بر طبق این نظریه، هر شرکت کننده قصد دارد که منافع مورد انتظار خود را به حداکثر برساند اما چنین چیزی با واقعیت جور در نمی آید.

 کاربرد نظریه ی بازی

مجموعه ای از کاربردهای نظریه ی بازی در نواحی مختلف وجود دارد. نظریه ی بازی بیش از هر چیزی جالب توجه می باشد که چارچوب شرایط به سادگی به عنوان یک نمونه ی بازی در نظر گرفته می شود. می توان گفت که در آن استراتژی ها و نتایج بازی قابل شناسایی است و وابستگی نتایج بازی به شرکت کننده های مختلف در استراتژی های منتخب شان به وضوح قابل مشاهده است.
به عنوان مثال، این نظریه در زمینه ی اقتصاد، در مورد قیمت، سیاست های تولید محصول، ورودی های بازار، مزایده، مناقصه، حراج، سیستم های تشویقی داخلی، به هم پیوستن استراتژی ها، یا ادغام، مالکیت شرکت ها و یا اعمال کنترل بر شرکت ها قابل اجرا می باشد. در بخش حقوقی، این نظریه در زمینه ی طراحی قراردادها، حمایت از حق ثبت اختراع و اقدامات وساطت و داوری حائز اهمیت می باشد. نظریه ی بازی در سیاست هم قابل اجرا می باشد (تجمع چند دولت به منظور وصول هدف مشترک، نبرد قدرت ها، مذاکرات و تماس های بین دولت ها به عناوین مختلف)، همین طور در مورد حفاظت از محیط زیست (تجارت تولید گازهای گلخانه ای و منابع اقتصادی)، در جامعه شناسی (به عنوان مثال توزیع کالا)، در میدان جنگ، در زیست شناسی در زمینه ی تکامل نظریه ی بازی قابل اجرا می باشد. نمونه های موفق، از طریق انتخاب مکانیزم انتخاب در طبیعت خودشان را ثابت می کنند و آن هایی که کمتر موفق می شوند ناپدید می گردند.
یک مثال کلاسیک از نظریه ی بازی (که متاسفانه قابل اجرا هم نبود) در زمینه ی اقتصاد، مزایده ی مجوز UMTS در سال 2000 در آلمان می باشد. مجوزها بین شش پیشنهاد خرید که مجموعا 100 میلیارد مارک آلمان می شد، توزیع شد- مبلغی که به طور چشمگیری بیش از حد انتظار بود. قیمت بالا نشان دهنده ی انتظارات زیاد با توجه به اهمیت اقتصادی استانداردهای UMTS بود، ولی می توانست نتیجه ی مطلوب کمتری داشته باشد، به دلیل این که در پایان امر، شش فرد پیشنهاد دهنده در مناقصه جهت حذف بقیه ی پیشنهاد دهندگان، پیشنهادات بالایی دادند. اگرچه، در پایان هیچ یک از آن ها حذف نشدند، این مبلغ بالا بدون مجوز اضافه می بایست پرداخت می شد. کتاب UMTS-Auktion. Eine spieltheoretische Analyse که توسط Stefan Niemeier Die deutsche در سال 2002 منتشر شده است، به عنوان مثال نشان می دهد نتایجی که بر اساس نظریه ی بازی به دست آمده اند، لزوما بر مبنای عقل و منطق بنا نشده و با توجه به تجزیه و تحلیل مناسب نظریه ی بازی، برخی از پیشنهاد کنندگان مزایده می توانستند مبلغی را ذخیره کنند. ترجمه  itrans.ir 

- نظرات

برای ارسال نظر، لطفا وارد حساب خود شوید یا ثبت نام نمایید.