راهکارهای آتی برای روش های کیفی


نیلز بور: پیش بینی امریست بسیاردشوار، بویژه اگر پیش بینی آینده باشد.
به نظر می رسد که اغلب آثار و نوشتجات درباره ی آینده ی روش های کیفی ناقل و دربرگیرنده ی تنها یک پند و نکته می باشند و آن هم اینکه : ممکن است نه گذشته و نه حال، بهترین راه و راهنما برای پیش بینی آینده نباشند اما، انها تمام ان چیزهایی هستند که ما در این زمان در اختیار داریم. با طرح این معما من راه مشابهی را در تحقیق و نوشتن این فصل در پیش گرفتم با اینکه به خوبی میدانستم و بدین موضوع واقف بودم که چنین تلاشی ممکن است بی نتیجه بوده و از این رو نوعی حماقت محسوب شود. با این همه من هنوز هم این فرصت را داشته ام تا آنچه را که طی دهه های اخیردر رشته ی ازدواج و خانواده درمانی به وجود امده منعکس نمایم، خوشحالم فرصتی داشته ام تا شاهد رشد تحقیق کیفی به عنوان یک روش تحقیق با دوام و کامل باشم و نیز، خوشحالم فرصتی داشته ام تا به بررسی دقیق و موشکافانه ی دیدگاه های پژوهشی کیفی امروزی بپردازم که دررابطه با گرایش های درحال پیدایش و زمینه های اموزشی و اگاهی دهنده بوده اند. من همچنین بسیار خرسندم که زمانی را در اختیار داشته ام تا به دقت، افق های فکری پیش رو را وارسی نمایم. این تحقیق برای خود من حاکی از این جریان بود که در رشته ی ما آینده ی امیدوار کننده ای در انتظار تحقیقات کیفی است.

روش های متدوال در تحقیق کیفی

ویلیام گیبسون: آینده همینجاست، فقط هنوز آنطور که باید خود را نشان نداده است.
در تلاشی که برای معنا بخشیدن و نیز یافتن مفهمومی برای دنیای روش های کیفی شده، برخی از نویسندگان این موضوع را از این لحاظ مورد توجه قرارداده اند که آن میتواند زمانی برای تکامل و توسعه به مرور زمان باشد در حالیکه، برخی دیگر ازنویسندگان به این موضوع روی آورده اند تا به درک و استنباطی از روش های متفاوت و مقایسه ای آن برسند، روش هایی مانند: روش های علمی، هنری، ادبی و انتقادی، و مشارکتی. برای بحث درباره ی دستورالعمل های اینده برای تحقیق کیفی در رشته ی ازدواج و خانواده درمانی، من تصورات و مفاهیم روش های مقایسه ای را از این رو انتخاب می کنم تا با ارزیابی گرایشات و تمایلات امروز، الگوها و ایده های فردا را ارائه دهم. این روش مفید و موثریست تا نشان دهم که چه اشکالی از تحقیق کیفی، درقلمرو ادبیات ازدواج و خانواده درمانی سیطره دارند و برجسته می باشند. این روش همچنین میتواند سرنخ هایی را به این دستورالعمل ها بدهد که در انها ممکن است محقق این روش ها را برای تحقیق خویش به کار گیرد.

روش علمی تحقیق کیفی

محققان کیفی که از دیدگاه علمی پشتیبانی کرده و خط و مشی انها رویکردی علمی دارد، برآنند تا تحقیقات خود را در ارتباط با علوم طبیعی و اجتماعی سامان داده و به انجام رسانند. تحقیق انها گویای نتایج حاصل از همکاری های کمی و تجربی آنهاست، که در آن شناخت ماهیت ها و منابعی مورد تاکید قرار گرفته است که طرفدار دیدگاه های رئالیسمی(واقع گرایی) یا اثبات گرایی می باشد؛ روش انها در زمینه ی تشریح شیوه ی خود برای نمونه برداری، انتخاب اطلاعات، تدوین و آماده سازی، وتحلیل بسیار توانمند و موثر بوده است؛ انها به دقت تلاش های خود را برای هر چه معتبرتر و دقیق تر ساختن مطالعاتشان تشریح نموده اند. نتایج مطالعات آنها درقالب گزارشاتی منتشر شده اند که مشابه همان روش هایی است که مورد استفاده ی همکاران آنها قرارگرفته است. آنها همچنین تمایل دارند تا تحقیقات کیفی خود را درزمینه ی پروژه های کمی قرارداده وبه انجام رسانند( مانند: تحقیق کیفی به عنوان آماده سازی پیش از مطالعه، تحلیل اطلاعات کیفی به عنوان ابزاری برای مثلث سازی با تحلیل اطلاعات کمی، وتحقیق کیفی به عنوان تجزیه و تحلیلی که بعد ها قرار است از بررسی کمی تکمیل شده صورت پذیرد). در این پژوهشی که تحت تسلط علم بوده و خط و مشی آن بر اساس علم است، اکثر محققان کیفی با موفقیت توانسته اند روش هایی برای انجام تحقیق کیفی خلق کنند که راه حل های ناتورالیستی(طبیعی) ومکملی را به بررسی های کمی معرفی میکنند. نظریه ی داده بنیاد مثال بسیار خوبی برای این مسئله است که محققان کیفی چگونه توانسته اند تا روش دقیقی را برای بررسی دامنه ی وسیعی از این پدیده ایجاد کنند. محققان کیفی که در دنیای علم و با پایه و اساسی علمی کار و فعالیت می کنند همچنین، در معرفی دیدگاه های پدیده شناسی، ساختارگرایی، تدوین وتفسیر قانون، و فرامدرن به این بحث و ترکیب، بسیار تاثیر گذار بوده اند. در جهانی که مختص رشته ی ازدواج و خانواده درمانی است، تحقیق کیفی علم گرا یک شکل و قالب برجسته تلقی میشود.

تحقیق کیفی به روش هنری

محققان کیفی که طرفدار و موافق روش های هنری هستند بر ریشه هایی که تحقیق کیفی در هنر و بشریت دارند، تاکید ورزیده اند. پروژه های انها بیشتر در این سمت و سو است که تفسیر، داستان، عملکرد، انگیزش و یادآوری، مخاطبین و بداهه گویی را مورد تکریم و توجه قرار دهد. بررسی های انها در قالب های داستان، نمایش نامه، شعر و یا سایر ابزاری که بر زیبایی شناسی، شعرشناسی، شخصیت، درون مایه، طرح داستان و حالات تاکید دارند، ارائه شده اند . انها در این رابطه فعالیت می کنند که چگونه کار آنها خوانندگان را نسبت به صداها و حوادثی که تا پیش از این ناشنیده، بررسی نشده و بدون ارزیابی باقی مانده اند، حساس می سازد؛ چگونه "کیفیت زیبایی شناسی" و " جنب و جوش و نیروی ترجمه ای و تفسیری" ایجاد میشوند؛ و اینکه این کار انها چگونه مخاطبانشان را تشویق و ترغیب کرده و به سمت جلو هدایت می کند. اگرچه یافتن تعداد زیادی از نمونه های مکمل از این روش در ادبیات ازدواج وخانواده درمانی کار دشواری است، زمانی رشته ی ما سرشار و غنی از گزارشات مربوط به این نوع تحقیق بود- همانطور که در آثار و فعالیت های پیشگامان آن صدق داشته و به عنوان الگو بوده است از جمله، در آثارآگوستوس نیپیر ودر کتاب خانواده درمانی تجربه نگربه قلم کارل واتیکر، کتاب خانواده درمانی متغیراثر سالوادورمینوچین و در نهایت داستانی بی نام از ماری بوئن.

روش انتقادی در تحقیق کیفی

شاخه ی انتقادی از درخت خانواده ی تحقیق کیفی پژوهش ها و بررسی های خود را پیرامون یک نظریه یابی خاص مانند نظریه ی فمنیسم، نظریه ی مارکسیست ویا نظریه ی فراهنجار سازماندهی و تنظیم میکند. در این نوع روش از رویکرد کیفی، اطلاعات در راستای مسیری جمع اوری میشوند که مشابه با همان یافته هایی است که در رویکردهای علمی و هنری بودند. بااین حال، در یک نقطه ی خاص از این فرایند، درطول این جریان که کدام نظریه یابی برای ایجاد یک رابطه ی دیالکتیکی باید در کناراطلاعات قرارداده شود به نحوی که یک نتیجه ی تفسیرشده و قابل فهم حاصل گردد، اطلاعات، گرایشی به سمت مرحله ی انتقادی و مکالمه ای خواهند داشت. نتایج حاصل شده از این طرح و رشته ی پژوهش میتوانند شکل عادی ازیک روش علمی باشند یا همانطور که در پروژه های هنری مشاهده گردید، شکل جایگزین و تناوبی به خود گیرند. محققانی که چنین روشی دارند، به دنبال این هستند تا سطح آگاهی از بی عدالتی ها را افزایش داده، بر منابع نابرابری تمرکز کرده و انهایی را که در این امر دخیل هستند را تشویق کنند تا اقدامی انجام دهند. برخی نمونه های اخیر از این روش تحقیق کیفی در رشته ی ازدواج و خانواده درمانی را میتوان در آثار شیندلر زیمرمن، هلم، استارلز و اسپارک و نیز درفعالیت های گروهی با نام "فقط درمان" به اسانی یافت.

روش های مشارکتی یا عملی در تحقیق کیفی

این روش ها در تحقیق کیفی بر یک رابطه ی همکاری و مشارکتی بین محققان و شرکت کنندگان تاکید دارند، وقتیکه انها با یکدیگر فعالیت و کار میکنند تا برخی جنبه های جهان شرکت کنندگان(مانند یک سازمان، خانواده و یا یک جامعه) را ارزیابی کرده ، تغییر داده و در آن ابتکار و نوآوری ایجاد نمایند. این روش های به کاررفته درتحقیق معمولا برحسب فرایندهای چرخشی مداوم سازماندهی شده اند که در آن گروه محققان-شرکت کنندگان مشکلی یا تغییری مرکزی و اصلی را تشخیص داده، درباره ی مشکلات و مسائل اطلاعات جمع اوری می کنند و نیز، راه حل های ممکن را منعکس کرده، راه حل بالقوه را اجرا نموده، ونتایج حاصل از مداخله ها را اندازه گیری می نمایند و در نهایت یک چرخه ی دوباره را بر اساس بازخوردهای دریافت شده در طول مرحله ی ارزیابی از سر می گیرد. محققانی که در چهارچوب روش مشارکتی یا عملی فعالیت می کنند، برهمکاری، ایجاد یک مفهوم کاربردی و اعمال و ایجاد تغییرات تاکید دارند. برخی نمونه هایی از این روش ها در رشته ی ازدواج و خانواده درمانی در آثار دیاکُن و پِرسی و نیز مک دوئل وهمکارانش مشاهده میشوند. این مقاله ادامه دارد.......

- نظرات

برای ارسال نظر، لطفا وارد حساب خود شوید یا ثبت نام نمایید.