بیماری سلیاک

سلیاک یک بیماری تغذیه ای مزمن است که باعث اشکال در جذب مواد مغذی می شود. معمولا سایر اعضاء خانواده بیماران مبتلا به سلیاک نیز مستعد این بیماری هستند .


(سیارک) : التهاب روده هنگامی آغاز می شود که بیمار شروع به خوردن غذاهای حاوی گلوتن کند. گلوتن پروتئینی است که در گندم ، جو ، چاودار و خانواده حبوبات یافت می شود. جودوسر برای بیماران سلیاکی مضر نیست ، اما در سلیاکی ها توصیه نمی شود. واکنش سیستم ایمنی برضد گلوتن ، باعث واکنش التهابی در دیواره روده می شود . در حالت طبیعی مخاط روده کوچک با میلیونها پرز پوشیده شده که سطح جذب روده را افزایش می دهند .
در التهاب ناشی ازسلیاک پرزهای روده کوچک موقتا آسیب می بینند که باعث کاهش جذب غذا می شود. وقتی گلوتن از غذا حذف شود ، التهاب کاهش می یابد و روده شروع به التیام یافتن می کند. پیشرفت علایم از یک بیمار به بیمار دیگر متفاوت است .

شیوع بیماری سلیاک چقدر است؟
تقریبا یک نفر از هر 250 نفر بیماری سلیاک دارد ، ولی فقط 1 نفر از هر 10 نفر ممکن است تشخیص داده شود و از بیماری خود آگاه باشد .
بعضی از این بیماران ، بیماری خفیفی دارند و ممکن است علائمی نداشته باشند یا فقط علایم خفیفی از خود نشان دهند. تخمین زده می شود 1 میلیون نفر در آمریکا و4-3 میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا باشند .

عوارض بیماری سلیاک چیست ؟
عوارض این بیماری در سفیدپوستان بیشتر از غیر سفیدپوستان دیده می شود . شیرخواران و کودکان ممکن است بیماری سلیاک داشته باشند اما معمولا بیماری در بزرگسالی تشخیص داده می شود . حتی ممکن است این بیماری در 70 یا 80 سالگی تشخیص داده شود .
زنان بیشتر از مردان مبتلا می شوند .

علایم اصلی بیماری سلیاک چیست ؟
علایم یا نشانه های بیماری بستگی به وسعت التهاب روده دارد . برخی دچار التهابی خفیف با علایم ناچیز می شوند، حتی گاهی ممکن است احساس کنند بیماری از بین رفته است. بعضی از بیماران التهاب شدیدتری دارند که علایم را تشدید می کند و مجبور به مراجعه به پزشک می شوند. تا وقتی که روده کوچک شدیدا ملتهب نشود علایم در فرد ایجاد نمی شود .


نشانه های شایع :
1 – درد شکمی 2- نفخ وگاز 3 – اسهال 4 – مدفوع بدبو 5- کاهش وزن 6- کم خونی
7- رشد کم یا کاهش وزن در کودکان

سایر علایم :
1- احساس ضعف 2- خستگی 3- دردهای استخوانی و مفصلی 4- سطح پائین ویتامینها ، بخصوص آهن ، کلسیم و فولات
5 – استئوپروز 6- زخمی که دیر خوب شود
افراد مختلف نشانه های کاملا متفاوتی دارند .

چگونه بیماری سلیاک تشخیص داده می شود؟
بخاطر داشته باشید بیشتر بیماران مبتلا به درد شکمی ، نفخ و اسهال بیماری سلیاک ندارند. برای شناسایی بیماری آزمایش خون و/یا اندوسکوپی می تواند کمک کننده باشد . وقتی احتمال این بیماری می رود ، ابتدا آزمایش خون انجام می شود . اگر آزمایش خون طبیعی باشد، آزمایش های دیگر لازم نیست . گاهی پزشک حدس می زند که علایم مربوط به بیماری سلیاک یا بیماری مشابه دیگری است ونیاز به اندوسکوپی وبیوپسی ( نمونه برداری از بافت روده کوچک ) می باشد. تمام آزمایشات باید زمانی انجام شود که بیمار رژیم غذایی معمولی حاوی گلوتن دارد . بیمارانی که تحت بررسی هستند تا زمانیکه آزمایشات تکمیل نشده نباید رژیم غذائی شان محدود شود ، چون ممکن است نتایج اشتباه گزارش شود .

آزمایش خون :
آزمایش آنتی بادی مخصوص، برای تشخیص بیماری سلیاک استفاده می شود. این تست خون هم چنین برای کسانی که در معرض خطر سلیاک هستند ولی علائم ندارند استفاده می شود ( خویشاوندان بیماران سلیاکی) . دو آزمایشی که بیشتر استفاده می شو ن د آزمایش آنتی بادی اندومی ز یال و ترانس آمیناز بافتی می باش ن د. آزمایشات دیگر نظیر آنتی بادی ضد گلیادین دقیق نیستند، زیرا ممکن است در بیمارانی که سلیاک ندارند و یا افراد سالم غیر طبیعی یا در بیمارانی که سایر مشکلات گوارشی دارند نیز مثبت می شود . آزمایش بزاق یا مدفوع از نظر سنجش آنتی بادی نامناسب است .

اندوسکوپی :
تشخیص قطعی سلیاک نیاز به نمونه برداری از روده کوچک طی اندوسکوپی دارد . اندوسکوپی با استفاده از یک لوله باریک قابل انعطاف که از دهان وارد معده وروده کوچک می شود، صورت می گیرد. نمونه ها از دیواره روده کوچک گرفته می شوند و برای بررسی تغییرات ایجاد شده توسط سلیاک زیر میکروسکوپ مورد مشاهده قرار می گیرند. این کار با تجویز یک داروی آرام بخش صورت می گیرد . سلیاک چگونه درمان می شود؟
بیماری سلیاک با اجتناب از مصرف غذاهای حاوی گلوتن درمان می شود. گلوتن عامل بوجود آورنده التهاب در روده کوچک است و وقتی که از رژیم غذایی حذف شود ، روده بهبود می یابد و به حالت طبیعی برمیگردد. درمان دارویی ضرورت ندارد مگر در کسانیکه به رژیم فاقد گلوتن جواب نمی دهند .

حبوبات زیر دارای گلوتن هستند و اصلا نباید مصرف شوند :
گندم ، جو چاودار و ... (سیارک)

رژیم فاقد گلوتن :
عادت کردن به استفاده از رژیم غذایی فاقد گلوتن ، نیاز به تغییرات ی در شیوه زندگی دارد. کلید درک ر ژ یم غذایی فاقد گلوتن ، مطالعه در برچسبهای غذایی است. اگر غذایی مشکوک است ، از آن اجتناب نموده و فرآورده مشابه آن را که مطمئن هستید فاقد گلوتن است بیابید. غذاهای حاوی اجزاء زیر مشکوک بوده ونباید مصرف شوند تا زمانیکه کاملا از امنیت آنها اطمینان حاصل شود :
- نشاسته غذایی تغییر یافته
- پروتئینهای هیدرولیزه سبزیجات
- سس سویا
- سوپ برنج قهوه ای
- آدامس سبزیجات
آگاه باشید که داروها نیز ممکن است شامل اجزای گلوتن باشند .

مجاز :
برنج، ذرت، سویا، سیب زمینی، نشاسته ، باقلا، ذرت خوشه ای، ارزن ، گندم سیاه، آرد مغزها

چه مدت باید رژیم فاقد گلوتن را رعایت کرد؟
وقتی تشخیص بیماری سلیاک مسجل شد ، تا پایان عمر باید از رژیم فاقد گلوتن استفاده کرد. ممکن است در ابتدا دشوار باشد ولی افراد خیلی زود عادت می کنند . (سیارک)

آیا راه دیگری برای درمان سلیاک وجود دارد؟
خیر ، راه درمان دیگری وجود ندارد . تمام بیماران سلیاکی باید ر ژ یم فاقد گلوتن را رعایت کنند . معمولا نیازی به دارو نیست . مکملهای ویتامین ، کلسیم ومنیزیم گاهی لازم است اما مصرف مکمل باید توسط پزشک کنترل شود. استروئیدها یا داروهای دیگر به ندرت برای تضعیف سیستم ایمنی استفاده می شوند، اما فقط در بیمارانی که شدت بیماریشان زیاد است .
اگر رژیم فاقد گلوتن رعایت نشود، چه اتفاقی می افتد؟
بیماران سلیاکی که ر ژ یم فاقد گلوتن را رعایت نمی کنند ، معمولا از علایم درد شکم ، نفخ ، گاز روده و اسهال رنج می برند. در مجموع ، این بیماران در خطر بیشتری برای پیشرفت سلیاک ، احتمال سرطان روده کوچک و تنگی روده کوچک بدنبال التهاب هستند .

سایر عوارض بیماری سلیاک چیست ؟
سایر علائمی که ر ژ یم فاقد گلوتن باعث بهبود آنها می شود شامل: خستگی ، رشد ناچیز، کاهش قد در بزرگسالی ، استئوپروز( پوکی استخوان ) ، دردهای استخوانی ومفاصل ، اشکال در باروری ، تنگی روده ، سرطان مری و روده کوچک ، لنفوم (نوع دیگر ی از سرطان) و نوروپاتی (عدم توانایی راه رفتن و گیجی که به تدریج بدتر می شود .)

این پست را چگونه می‌بینید؟ برای شما مفید بود؟ لطفا با نوشتن کامنت در زیر ما را مطلع کنید.  (سیارک)

نظرات

برای ارسال نظر باید وارد حساب کاربری شوید. ورود یا ثبت نام
  • dorsa 87 :

    خیلی بیماری بدیه یک نفر از فامیل های ما داره تازمانی که تشحیص دادن پدرش دراومد با استرس هم بدتر میشه

    1395/10/28 12:31 ب.ظ
  • Lyndee 540 :

    In the coetaiclpmd world we live in, it's good to find simple solutions.

    1395/12/27 09:14 ق.ظ

بیشتر بخوانید