والدین و کودکان

راهنمای تربیت کودک (بخش هشتم)

قبل از ادامه ی مجموعه مقالات راهنمای تربیت کودک از شما عزیزان به دلیل اینکه مدتی از انتشار مقالات قبل گذشته است و در این بین وقفه ای به وجود آمد عذر خواهی می کنم و خوشحالم که همچنان خواننده ی این مقالات هستید.

یاد آوری می کنم که در مقالات قبل سخن از تربیت کودک و دشواری های آن به میان آمد و گفتیم سعی می کنیم در یک مجموعه از مقالات شما را با راهکارهای تربیت کودک از نظر عملی آشنا کنیم. همان طور که مشاهده کرده اید در سری قبلی مقالات سعی کردیم قبل از کار عملی شما را با برخی از نظریات روانشناسی مهم آشنا کنیم. نظریات شرطی سازی در حد لازم توضیح داده شد و موارد کاربردی با مثال بیان شد. لازم است قبل از ادامه نکاتی را در مورد علم روانشناسی مختصر برای شما بیان کنم. علم روانشناسی نظریات فراوانی دارد که در دسته های رفتارگرایی، شناختی، هیجانی و ... تقسیم بندی می شوند. علت این تعداد زیاد نظریات این است که بر روی تعریف های مفهومی بسیاری از مفاهیم مهم روانشناسی اتفاق نظر وجود ندارد. هر روانشناس از دیدگاه خود جنبه ای را که به نظرش مهم است توضیح داده است و سعی در تبیین رفتار انسان داشته است که بعد از او دانشمندان دیگر قسمت هایی از نظریه ی او را با آزمایشات پایا و معتبر تأیید کرده اند و قسمت هایی را رد کرده اند. پس اگر بخواهیم فقط نظریات را بیان کنیم امکان پذیر نیست و اگر بخواهیم شما را با راهکارها و استراتژی های عملی آشنا کنیم لازم است برخی از مفاهیم را از نظر علمی بدانید. پس سعی می کنیم در ادامه ی مقالات در هر دو زمینه کار کنیم. اگر پیشنهاد یا انتقادی داشتید لطفا بیان کنید.

شاید شما قبل از تولد فرزندتان، برای تربیت او برنامه ریزی کرده اید ولی پس از تولد با بزرگ تر شدن فرزندتان می بینید که رفتارهایی را از خود نشان می دهد که شما دوست ندارید. اگر بدون آمادگی نیز فرزندی را به دنیا آورده باشید باید برای تربیت کودک خود تلاش کنید؛ امکان ندارد شما تلاشی انجام ندهید و انتظار داشته باشید فرزند شما به بهترین نحو ممکن رشد همه جانبه (جسمی، روانی، شناختی، هیجانی و ...) داشته باشد و انسانی سالم باشد.

در نظر بگیرید فرزند شما در محیط خانواده بزرگ می شود؛ به مدرسه می رود و همچنین در جمع فامیل یا شهر بازی یا کوچه، استخر و ... در جمع همسالان قرار می گیرد؛ به طور کلی بهتر است بدانید علاوه بر خانواده، فرهنگ، اقتصاد، جامعه و ... بر فرزند شما و روش تربیتی او تأثیر می گذارد و اگر شما بخواهید کودک خود را درست تربیت کنید بهتر است همه ی این موارد را در نظر بگیرید. علاوه بر این موارد چیزی که امروزه نقش مهمی در زندگی خانوادگی اکثر مردم ایران پیدا کرده است، پیشرفت تکنولوژی و افزایش استفاده از اینترنت است که متأسفانه جامعه نشان می دهد که فرهنگ استفاده صحیح از این موارد را ندارد و از این جهت خانواده ها باید بیشتر از فرزندان خود مراقبت کنند.

امکان دارد کودک شما رفتارهایی داشته باشد و شما این رفتارها را دوست نداشته باشید. احتمالا وقتی در ذهن خود او را با کودکی دیگر مقایسه می کنید، می گویید چگونه است که آن کودک بدون مشکل و بسیار عالی رشد جسمی و اخلاقی دارد ولی فرزند من این همه مشکل ایجاد می کند؟ احتمالا شما راه حل ها و علت ها را جست و جو می کنید و می خواهید بدانید چگونه از شر این رفتارهای مزاحم خلاص شوید. علت ها را می توانید با یادگیری نظریه های روانشناسی مختلف جست و جو کنید و راهکارها را نیز به شما معرفی می نماییم و شما نیز با یادگیری نظریات مختلف می توانید از راهکارهای ابداعی خودتان استفاده کنید. در هرصورت همان طور که در شرطی سازی گفته شد، کودک شما همه ی این رفتارهای خوب یا بد را فرا می گیرد. گاهی اوقات امکان دارد شما بدون اینکه خودتان بدانید این رفتار نادرست را به کودکتان آموزش داده باشید. برای مثال تلفن زنگ می خورد. مادر تلفن را جواب می دهد ولی با پدر کار دارند. پدر در مقابل فرزند خود را صدای آرام می گوید: «بگو خانه نیست.» خوب فکر کنید. به نظر شما این کودک در حال یادگیری چه چیزی است؟ بله پاسخ شما درست است. دروغ. یک بلای اساسی برای جان والدین در آینده. شاید کودکانی را دیده باشید که برای درخواست هر چیزی گریه می کنند و تا آن را به دست نیاورند کوتاه نمی آیند. این رفتار از جایی سرچشمه می گیرد که کودک بار اول برای درخواستش تلاش می کرد. شاید بتوان از طریق نظریه ی ثرندایک و اسکینر این رفتار را این گونه علت یابی کرد. کودک به دنبال راه حل می گردد و راه حل های مختلف را امتحان می کند هر راه حل پیامد خوشایندی داشته باشد(رسیدن به هدف) در موارد بعدی آن را تکرار خواهد کرد. کودک گریه می کند و می بیند والدین از گریه ی او بیزار هستند و به درخواست او عمل می کنند. حال کودک یک سلاح دارد. سلاحی قوی که هر هدفی داشته باشد می تواند با آن سلاح به هدف خود برسد چون چند با امتحان کرده است و اکثرا جواب داده است. شما می بینید که در این سناریو چگونه رفتار اشتباه والدین به ضرر آن ها تمام می شود و رفتار بدی را در کودک تقویت می کنند. حال راه حل این رفتار این است که در چند مورد که کودک گریه می کنند به گریه ی او پاسخ مثبت ندهند و گریه را تحمل کنند. در این حالت چون در ذهن کودک گریه نتیجه نمی دهد پس کودک یاد می گیرد که اگر گریه کنم به نتیجه نخواهم رسید، پس گریه کردن فایده ندارد و بهتر است به دنبال روش مطلوب تری باشم تا به هدفم برسم.

در اینجا لازم است چند قانون اساسی را در نظر داشته باشید:

به رفتارهای خوب فرزند خود پاداش بدهید.

به رفتارهای بد پاداش ندهید(حال ناخواسته باشد یا آگاهانه، رفتارهای بد نباید تقویت شوند. پس بیشتر دقت کنید).

بهتر است برخی از رفتارهای بد را تنبیه کنید.

این قوانین برگرفته از نظریات شرطی سازی هستند که در مقالات قبلی کامل توضیح داده شده است و در این جا از تکرار مکررات خودداری می کنیم و دلایل استفاده از این قانون ها را بیان نمی کنیم. فقط بدانید که پاداش را بلافاصله بعد از انجام کار خوب به فرزند خود بدهید. این کار باعث می شود پاداش تأثیر بیشتری داشته باشد. برای آگاهی از نحوه ی پاداش دادن در مقالات بعدی، برنامه های تقویتی اسکینر را بیان خواهم کرد. از طریق فراگیری این برنامه های تقویتی شما می توانید به درستی به فرزندان خود پاداش بدهید.

همان گونه که بیان شد نباید رفتارهای بد را پاداش بدهید بلکه باید آن ها را تنبیه کنید. البته نه هر نوع تنبیهی. تنبیه ها نیز قبلا توضیح داده شده است و گفته شد بهتر است به جای استفاده از تنبیه از برنامه های اصلاح رفتار مانند خاموشی و ... استفاده کرد.

در نمودار زیر تقویت ها و تنبه ها نشان داده شده است.

 برای آگاهی بیشتر به مقالات 5 و 6 و 7 راهنمای تربیت کودک مراجعه شود.

در این مقاله سه قانون اساسی بیان کردیم. به دلیل اینکه قصد دارم مقالات کوتاه باشد تا خسته کننده نباشد، این سه قانون را در مقاله بعدی مفصل توضیح خواهم داد که امکان دارد دریچه ای رو به نظریات جدید و جالب روانشناسی برای ما باز کند و در مقالات بعدی آن نظریات و آموزش برنامه ای را هم توضیح خواهم داد.ترجمه  itrans.ir 

- نظرات

برای ارسال نظر، لطفا وارد حساب خود شوید یا ثبت نام نمایید.


پسر من، در هنگامی که درمانهای ADHD برایش تجویز شد، فقط 5 سال داشت

آیا می توانیم اختلال بیش فعالی ADHD را بدون دارو درمان کنیم

پسر من، در هنگامی که درمانهای ADHD برایش تجویز شد، فقط 5 سال داشت

هر دوی بزرگسالان و کودکان می توانند ADHD داشته باشند .

همه چیز درباره اختلال بیش فعالی یا ADHD

هر دوی بزرگسالان و کودکان می توانند ADHD داشته باشند .

انتظار نداشته باشید تربیت فرزند کار آسانی باشد اما ممکن است.

راهنمای تربیت کودک

انتظار نداشته باشید تربیت فرزند کار آسانی باشد اما ممکن است.

تصاویر باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا در لباس بابانوئل

باراک اوباما بچه ها را سورپرایز کرد

تصاویر باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا در لباس بابانوئل

پالومو در 1995اهداف زیر را برای این ارزیابی ترس بیمارستانی کودکان ذکر می کند

ارزیابی ترس های بیمارستانی در کودکان

پالومو در 1995اهداف زیر را برای این ارزیابی ترس بیمارستانی کودکان ذکر می کند

 باید به خاطر داشته باشیم که هر گونه خشونتی بد است

استفاده بیش از حد کودکان از تبلت و راه مقابله با آن

باید به خاطر داشته باشیم که هر گونه خشونتی بد است

مشکلات اساسی این کودکان عبارتست از بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری.

کودک بیش فعال یا ADHD

مشکلات اساسی این کودکان عبارتست از بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری.

رتبه 10 در لیست ثروتمندترین کودکان جهان می باشد.

10 کودک ثروتمند جهان

رتبه 10 در لیست ثروتمندترین کودکان جهان می باشد.

کمبود آهن که به آن کم‌خونی یا آنمی ناشی از فقر آهن نیز گفته می‌شود

ارتباط کمبود آهن با بیخوابی در کودکان

کمبود آهن که به آن کم‌خونی یا آنمی ناشی از فقر آهن نیز گفته می‌شود

مردم می گویند که "دنیا بسیار کوچک است". بله برخی اوقات مثلا وقتی که با کسی به یک دانشگاه می روید و در جایی یکی از آشنایان دور خود را می بینید، به نظر می رسد که دنیا کوچک است. اما

10 دلیل برای اینکه با کودکان خود به مسافرت برویم

مردم می گویند که "دنیا بسیار کوچک است". بله برخی اوقات مثلا وقتی که با کسی به یک دانشگاه می روید و د...

آیا می دانید در چه مواردی در تربیت کودک اشتباه می کنید؟

راهنمای تربیت کودک بخش سیزدهم

آیا می دانید در چه مواردی در تربیت کودک اشتباه می کنید؟

مهارت هایی که برای آینده ی کودکانتان لازم است را در این جا بیابید.

شغل های پردرآمد هفت مورد

مهارت هایی که برای آینده ی کودکانتان لازم است را در این جا بیابید.

شاید شنیده باشید که اگر دوست دارید فرزندتان را تربیت کنید ابتدا خود را تربیت کنید.

راهنمای تربیت کودک (بخش یازدهم)

شاید شنیده باشید که اگر دوست دارید فرزندتان را تربیت کنید ابتدا خود را تربیت کنید.

جمله ی معروفی هست که می گوید: بیست سال قبل از این که بچه دار شوید به فکر تربیت او باشید.

والدینی که فرزند خود را کتک می زنند بخوانند

جمله ی معروفی هست که می گوید: بیست سال قبل از این که بچه دار شوید به فکر تربیت او باشید.

بررسی اصل پریماک در تربیت کودک

راهنمای تربیت کودک(بخش هفتم)

بررسی اصل پریماک در تربیت کودک

شرطی سازی وسیله ای و کاربرد آن در تربیت

راهنمای تربیت کودک(بخش چهارم)

شرطی سازی وسیله ای و کاربرد آن در تربیت

به این روند بازگشت خود به خودی گفته می شود.

راهنمای تربیت کودک(بخش سوم)

به این روند بازگشت خود به خودی گفته می شود.

کلمه بازتاب به معنی رابطه ساده بین یک محرک محیطی و پاسخی است که برای آن تولید می شود.

راهنمای تربیت کودک(بخش دوم)

کلمه بازتاب به معنی رابطه ساده بین یک محرک محیطی و پاسخی است که برای آن تولید می شود.

خجالتی بودن می تواند نشانه ای از اعتماد به نفس پایین باشد

راهنمای تربیت کودک (بخش دوازدهم)

خجالتی بودن می تواند نشانه ای از اعتماد به نفس پایین باشد

بخش نهم از مجموعه مقالات راهنمای تربیت کودک

راهنمای تربیت کودک (بخش نهم)

بخش نهم از مجموعه مقالات راهنمای تربیت کودک

اخیرا در هلند به کلاغ ها یاد داده اند که ته سیگار ها را از خیابان جمع آوری کنند.

راهنمای تربیت کودک (بخش دهم)

اخیرا در هلند به کلاغ ها یاد داده اند که ته سیگار ها را از خیابان جمع آوری کنند.

 به طور حتم هیچ پدر و مادری هرگز نمی‌خواهد کودکشان به آنها و یا دیگران دروغ بگوید

راه‌های مقابله با دروغگویی کودکان (بخش اول)

به طور حتم هیچ پدر و مادری هرگز نمی‌خواهد کودکشان به آنها و یا دیگران دروغ بگوید

تأثیرات تکنولوژی بر فرزندان.لپ تاپ های گیمینگ و پلی استیشن ها جای توپ و عروسک را گرفتند.

فرزندم و تکنولوژی

تأثیرات تکنولوژی بر فرزندان.لپ تاپ های گیمینگ و پلی استیشن ها جای توپ و عروسک را گرفتند.

یادگیری زبان یکی از موضوعات مرکزی علوم شناختی است.

یادگیری زبان

یادگیری زبان یکی از موضوعات مرکزی علوم شناختی است.

بررسی نظری عملی نظریه اسکینر و نقش تقویت رفتار در تربیت کودک

راهنمای تربیت کودک(بخش پنجم)

بررسی نظری عملی نظریه اسکینر و نقش تقویت رفتار در تربیت کودک

 سرمایه گذاری جمعی (Crowdfunding) جهت تامین سرمایه روش مناسبی است که این روزها از سوی بسیاری از استارتاپ‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با انواع سرمایه گذاری جمعی آشنا شوید

سرمایه گذاری جمعی (Crowdfunding) جهت تامین سرمایه روش مناسبی است که این روزها از سوی بسیاری از استا...

تحقیقات متعددی، موضوع مشارکت کارکنان را بررسی کرده اند.

تاثیر مشارکت کارمند روی تولید سازمان

تحقیقات متعددی، موضوع مشارکت کارکنان را بررسی کرده اند.

اهمیت کارآفرینی و نقش آن در پیشرفت اقتصادی در سالهای اخیر توجهات زیادی را به سمت خود جلب کرده است .

نهادها و بازدهی کارآفرینی در ایالات آمریکایی

اهمیت کارآفرینی و نقش آن در پیشرفت اقتصادی در سالهای اخیر توجهات زیادی را به سمت خود جلب کرده است .

به این دلیل است که باید به مزایا، بعنوان یک بخش حیاتی از کل "بسته ی" پاداش ها، زمانیکه استراتژی های سازمانی در رابطه با پرداخت حقوق تعیین می شوند، نگریسته شود.

نقش مزایا در جذب و حفظ نیروی کار

به این دلیل است که باید به مزایا، بعنوان یک بخش حیاتی از کل "بسته ی" پاداش ها، زمانیکه استراتژی های ...

میزان پاداش پایان سال 1395 (عیدی) کارکنان دولت را تعیین شد.

عیدی کارکنان دولت اعلام شد

میزان پاداش پایان سال 1395 (عیدی) کارکنان دولت را تعیین شد.

کودکان سرشار ازانرژی هستند

بازی با کودک

کودکان سرشار ازانرژی هستند

بررسی تنبیه و انواع آن و اثرات جانبی هر کدام از آن ها

راهنمای تربیت کودک(بخش ششم)

بررسی تنبیه و انواع آن و اثرات جانبی هر کدام از آن ها

مدرسه محلی است که باید دانش‌ آموزان در آن‌جا احساس نشاط و شادابی داشته باشند و در یک محیط سالم و سرشار از انرژی‌های مثبت به یادگیری مشغول شوند.  اما در برخی از مدارس در کشورهای مختلف جهان ...

با قوانین عجیب و سخت مدارس در کشورهای مختلف جهان آشنا شوید

مدرسه محلی است که باید دانش‌ آموزان در آن‌جا احساس نشاط و شادابی داشته باشند و در یک محیط سالم و سرش...

البته تشخیص افراد دروغگو به نوبه خود خسته کننده است

چگونه دروغ را تشخیص دهیم

البته تشخیص افراد دروغگو به نوبه خود خسته کننده است

برخی از نشانه های زبان بدن مربوط به اضطراب یا استرس می باشند

نشانه های زبان بدن برای شناسایی دروغ ها

برخی از نشانه های زبان بدن مربوط به اضطراب یا استرس می باشند

در حالی شب پیش (دوشنبه صبح به وقت ایران) انجمن بازیگران آمریکا برندگان این دوره را معرفی کرد که «سه بیلبورد بیرون ابینگ، میزوری» ساخته مارتین مک‌دونا موفق به کسب جایزه اصلی شد.

انجمن بازیگران برندگانش را شناخت

در حالی شب پیش (دوشنبه صبح به وقت ایران) انجمن بازیگران آمریکا برندگان این دوره را معرفی کرد که «سه ...

در سالی که یک بار دیگر محصولات شاخص تلویزیونی در غرب پرشمار بوده اند، بیشترین کاندیدایی برای جوایز گلدن گلوب که اضافه بر بررسی دستاوردهای سینمایی شمول تلویزیونی هم دارد، شامل حال مینی سریال «دروغ های بزرگ کوچک» شده بود.

کارنامه نیکول کیدمن رنگین تر شد

در سالی که یک بار دیگر محصولات شاخص تلویزیونی در غرب پرشمار بوده اند، بیشترین کاندیدایی برای جوایز گ...

بررسی هر کاری از استیون سودربرگ بدون در نظر گرفتن میراث قابل توجه وی در سینمای جهان ظرف حدود ۳۰ سال اخیر یک برآورد ناقص خواهد بود. او با «دروغ ها و ویدیو تیپ» به فاتح شگفتی ساز نخل طلای کن ۱۹۸۹ و پدیده آن سال سینمای جهان تبدیل شد

نگاهی به «لوگان خوش شانس» ؛سارقان سهل انگار اما ثابت قدم

بررسی هر کاری از استیون سودربرگ بدون در نظر گرفتن میراث قابل توجه وی در سینمای جهان ظرف حدود ۳۰ سال ...

مردان را بهتر بشناسیم، نکاتی مهم دررابطه با شناخت مردان،چگونه بتوانیم با مردان و ویژگی های آنها آشنا شویم، مهمترین راههای شناخت مردان کدامند؟

مردان را بهتر بشناسیم

مردان را بهتر بشناسیم، نکاتی مهم دررابطه با شناخت مردان،چگونه بتوانیم با مردان و ویژگی های آنها آشنا...

ساجد طیبی درباره کتاب «در باب حرف مفت» نوشته هری فرانکفورت گفت: مولف در این اثر مرتبا هشدار می‌دهد که حرف مفت از دروغ خطرناک‌تر است.

حرف مفت از دروغ خطرناک‌تر است/ حرف مفت چیست؟

ساجد طیبی درباره کتاب «در باب حرف مفت» نوشته هری فرانکفورت گفت: مولف در این اثر مرتبا هشدار می‌دهد ک...

کتاب «در باب حرف مفت» نوشته‌ی هری فرانکفورت با ترجمه‌ی محسن کرمی نقد شد.

طرح مسائلی درباره‌ی «حرف مفت»

کتاب «در باب حرف مفت» نوشته‌ی هری فرانکفورت با ترجمه‌ی محسن کرمی نقد شد.

وقتی شرکت کنندگان برای اولین بار دروغ گفتند، محققان واکنشی قوی در آمیگدال مشاهده کردند، اما با هر فریب جدید، این واکنش کمتر شد.

چرا دروغ گفتن یک شیب لغزنده (خطر بزرگ) است

وقتی شرکت کنندگان برای اولین بار دروغ گفتند، محققان واکنشی قوی در آمیگدال مشاهده کردند، اما با هر فر...